Zwembaas problemen (kopstaanders), kan je beter voorkomen dan genezen!

Laten wij beginnen bij het begin, iedere straalvinnige vis heeft een zwemblaas en vissen zonder zwemblaas kunnen er ook geen last van krijgen. Dat wil nog niet zeggen dat zij de symptomen niet kunnen vertonen!

De zwemblaas is een typisch orgaan voor de vis en het ligt boven in de buikholte net onder de ruggengraat. Het bestaat uit twee gasdichte (elastisch) zakken die onderling verbonden zijn door een kleine opening.

Door het aanpassen van het volume van de zwemblaas is de vis in staat om zijn massadichtheid voortdurend aan te passen, zodat hij kan zweven op verschillende diepte, zonder noemenswaardige zwembewegingen!

De zwemblaas heeft bij jonge dieren nog een opening naar de slokdarm en bij hoger ontwikkelde vissen, de physoclisten verdwijnt deze verbinding, maar bij pysostome vissen blijft ze open. Vissen die geen verbinding hebben met de slokdarm kunnen hun zwemblaas alleen vullen met behulp van de gasklier.

Het volume van de zwemblaas bedraagt 5-10% van het lichaamsvolume van de vis.

Het volume van de zwemblaas bedraagt 5-10% van het lichaamsvolume van de vis.

Positie drijfvermogen (opstijgen)

Op het moment dat de vis omhoog zwemt, zullen de gassen in de zwemblaas in volume toenemen door de afnemende omgevingsdruk. (Wet van Boyle) Omdat het volume van de zwemblaas een beperkte volume heeft (5-10% van het lichaamsvolume van de vis) kunnen de gassen niet verder expanderen waardoor er een overdruk ontstaat in de zwemblaas.

De overbodige gassen worden passief via de bloedsomloop* uit het lichaam te wassen. Er ontstaat uiteindelijk een nieuw evenwicht, zodat de vis weer kan zweven in het water.

Vissen hebben een enkelvoudige bloedsomloop en dit wil zeggen dat het bloed slechts één circuit kent. Nadat het bloed in de gasklier (kieuwen) zuurstof heeft opgenomen stroomt het direct door naar de rest van het lichaam. Dat gebeurt minder krachtig dan bij een dubbele bloedsomloop zoals bij zoogdieren en vogels.

Vissen hebben een enkelvoudige bloedsomloop en dit wil zeggen dat het bloed slechts één circuit kent. Nadat het bloed in de gasklier (kieuwen) zuurstof heeft opgenomen stroomt het direct door naar de rest van het lichaam. Dat gebeurt minder krachtig dan bij een dubbele bloedsomloop zoals bij zoogdieren en vogels.

Negatie drijfvermogen (afdalen)

Op het moment dat de vis omlaag zwemt, zullen de gassen in de zwemblaas in volume afnemen, door de toenemende omgevingsdruk. De vis zal de volume afname compenseren door meer gassen in de zwemblaas op te slaan.

Vullen gebeurt actief waarbij gassen vanuit de bloedvaten via de gasklier in de zwemblaas komen. Ook hier geldt dat er uiteindelijk een nieuw evenwicht ontstaat, zodat de vis weer kan zweven in het water.

Symptomen van zwemblaas problemen bij de vis

Zwemblaasproblemen zijn op zich gemakkelijk te herkennen. De vis heeft moeite om normaal in het water te zweven zonder actieve zwembewegingen te maken.

Een vis met een negatief drijfvermogen zal naar de bodem zaken en met een positief drijfvermogen zal hij naar de oppervlakte stijgen.

Het is ook mogelijk dat de vis op één bepaalde diepte kan zweven, maar de vis zweeft niet op een natuurlijke manier. Met andere woorden, het zwaartepunt van de vis ligt op een verkeerde plaats, met het gevolgd dat:

  • de kop van de vis naar beneden wijst; (kopstaander)
  • de kop van de vis naar omhoog wijst;
  • de buik van de vis wijst naar boven. (topzwaar)

Bij al deze afwijkingen geldt dat het zonder actieve zwembewegingen moet zijn!

Oorzaken van zwemblaasproblemen

Oorzaken van zwemblaasproblemen zijn lastig te achterhalen, aangezien de symptomen ook de gevolgen kunnen zijn van andere aandoeningen. Een ding is zeker, stress is de belangrijkste  veroorzaker van visziekten! (lees: slechte leefomstandigheden zoals: waterwaarden, huisvesting, vis –en voer keuze.)

Het gevolg van stress is dat de vis verzwakt raakt en zijn immuunsysteem kan niet meer optimaal werken.  Bacteriële, virale -en parasitaire infectie en schimmels kunnen hierdoor gemakkelijk toeslaan.

Overzicht van oorzaken die tot zwemblaas (symptomen) problemen lijken:

  • bacteriële infectie;
  • parasitaire infectie;
  • een tumor;
  • eiophoping;
  • genetische afwijkingen;
  • luchthappen;
  • obstipatie;
  • onjuiste overwennen na transport;
  • ontstekingsvocht in of rond de zwemblaas
  • slechte voeding;
  • slechte waterwaarden;
  • vitaminen te kort.

Naast de standaard klachten kunnen er ook huidproblemen ontstaan, als de vis met zijn huid over de aquariumbodem schuurt, maar de huid kan ook uitdrogen aan de wateroppervlakte. Als gewoonlijk kost het de vis veel energie om de klachten de baas te worden. Afgezien dat het immuunsysteem aangesproken wordt, heeft de vis meestal ook moeite om voedsel te vergaren. De gevolgen laten ten zich wel raden.

Diagnose

Als je vissen vaak observeert zullen kleine verschillen in hun het zwemhouding of gedrag sneller opvallen.

Als eerste kan je het beste je waterwaarden testen en daarna zoveel mogelijk water verversen. (70%) Hoewel het water verversen niet tot de categorie diagnose behoort, is het een goed hulpmiddel om vergiftigingsverschijnselen achterhalen.  Zelfs als je waterwaarden goed zijn, dan zullen de vissen het verse water waarderen, bovendien verlaagt het de bacteriëledruk van het water.

Heb je de mogelijkheid om microscopische onderzoek te doen, dan kan een eenduidige diagnose een stuk gemakkelijker zijn. Uitwendige kenmerken zoals, verdikkingen, tumoren, parasieten of schimmels helpen bij de diagnose. Zijn de ze herkenningspunten niet zichtbaar, dan wordt het een kwestie het elimineren van de mist waarschijnlijke oorzaken.

  • Autopsie na zwemblaas problemen en zeer dikke buik.

Een onderzoek door een dierenarts (visziektespecialist) behoren ook tot de mogelijkheden, maar zijn in de meeste gevallen economische niet realistisch voor aquariumvissen. Afgezien van de kosten, zijn de gemiddelde aquariumvissen te klein om (inwendig) onderzocht te worden, waardoor de toegevoegde waarde beperkt blijft. Nu heeft een dierenarts veel meer mogelijkheden en kennis om de vissen te behandelen, dus het is de moeite waard zijn om zijn kennis te raadplegen.

In de meeste gevallen wordt er teruggevallen op de kennis van een visziektespecialist of een medewerker van de aquariumspeciaalzaak. Maar ook hier geldt dat de kennis en de mogelijkheden verschillen.

Opmerkingen:
Er is een wezenlijk verschil tussen groepsgedrag en individuele gedragingen. Als een groep vissen aan de oppervlakte drijven, dan zijn de kansen op vergiftiging (door slechte waterwaarden) veel groter dan zwemblaas problemen. In de meeste gevallen zal het visje met de slechtste conditie de eerste verschijnselen vertonen.

Zonder de juiste diagnose kan je geen doel treffende behandelplan opstellen. In de meeste gevallen moet je niet alleen de oorzaak, maar ook de mogelijke gevolgen behandelen.

Wat kunt u zelf doen tegen zwemblaas problemen bij uw vis?

Vooral bij zwemblaas problemen is het erg belangrijk om zo snel mogelijk te beginnen met de behandeling. Bacteriële en parasitaire infectie zijn de bekendste doosdoeners en kunnen tot lage termijn zwemblaas problemen leiden. Het is dus erg belangrijk dat de vis onder optimale omstandigheden wordt behandeld.

De behandelen van de vis in een quarantaine aquarium heeft de voorkeur, omdat wij de vis in  optimale omstandigheden kunnen behandelen zonder de overige vissen te belasten.

  • Bacteriële en parasitaire infectie kan men het beste behandelen met antibiotica (nifurpirinol) JBL – Furanol of Sera – Bactopur.
  • Het verhogen van de watertemperatuur met een zogenaamde “Temperatuur behandeling” in combinatie met een “Zoutbad behandeling” is een veel gebruikte methode.
  • Het variëren van de waterhoogte in het aquarium om zodoende de zwemblaas te trainen. Laat het waterniveau elk half uur langzaam met een kwart te zakken, totdat de helft van het water weg is en daarna het weer elk half uur met een kwart te laten stijgen totdat het aquarium weer helemaal vol is. Dit herhaal je drie keer per dag.
  • Een vitaminen kuur. Problemen met de zwemblaas kunnen veroorzaakt worden door onvoldoende of verkeerde vitaminen. U kunt uw vis JBL – Atvitol vitaminen geven. Dit vitamine preparaat bevat ook aminozuren. Daarnaast kunt u uw vis Sera – Fishtamine vitaminen geven. Dit product kunt u ook gebruiken tijdens of na een ziekte bij uw vis. Het helpt uw vis zo snel mogelijk te herstellen.
  • Het voeren van vissen. Vissen die een zwemblaas probleem hebben kunnen slecht of soms niet bij het voer komen. Juist bij zwemblaas is het erg belangrijk dat de vis in optimale omstandigheden leven, daarbij hoort ook een uitgebalanceerde voeding bij. Het is dus belangrijk dat de vis ook kan eten, zodat hij niet uitgeput raakt tijdens het eten. Zinkend of drijvend voer kan helpen om het voer toegankelijker te maken.
  • Optimale leefomstandigheden creëren behoren eigenlijk tot de standaard behoeften van de vissen. Optimale waterwaarden en voersamenstelling behoren tot de beste preventieve maatregelen. En als gewoonlijk is het beter om te voorkomen dan te genezen.

Opmerkingen:
Als u bezig bent met de zwemblaas onthoudt dan dat het een delicaat orgaan is en dat meer plotselinge veranderingen het probleem kunnen verslechteren in plaats van verbeteren.

Print vriendelijk PDF bestand Zwembaas problemen – kopstaander versie a.pdf

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *