Plantenmest capsules zelf maken

Of je nu een liefhebber bent van een rijk beplant aquarium of een ander type aquarium met planten, zodra er planten in je aquarium zitten moet je de planten ook voorzien van de benodigde meststoffen.

In het artikel over CO2– bemesting kon je lezen dat CO2-bemesting een uitvinding is van moeder natuur. Zonder koolstofdioxide (CO2) kunnen planten niet groeien en in leven blijven. Natuurlijk hebben de planten ook andere voedingstoffen nodig, maar uit de combinatie van CO2, water en licht kunnen ze suiker produceren dat als energiedrager fungeert. Dat pure zuurstof het afvalproduct hiervan is, is mooi meegenomen.

Natuurlijk is CO2-bemesting niet de enige voedingsstof die planten nodig hebben. Gebrek aan ijzer en sporenelementen zullen de groei van de planten ook belemmeren. Gezonde planten kunnen deze stoffen beter opnemen.

De meeste aquariumliefhebbers zullen één vorm van aquariumplanten voeding gebruiken die het beste bij hun budget of behoefte past. Gelukkig zijn er voldoende fabrikanten die zich gespecialiseerd hebben in het leveren van uitgebalanceerde aquariumplanten voeding. Maar wat zijn de mogelijkheden om zelf plantenvoeding te maken zodat u niet afhankelijk bent van de marketing van de fabrikanten. In dit artikel gaan wij het hebben over het toedienen en het maken van plantenvoeding in capsulevorm.


Hoe kan je plantenvoeding toedienen

Als wij naar het toedienen van aquarium plantenvoeding kijken dan kunnen wij het op drie verschillende manieren toedienen. Welke methode je ook gebruikt, zij hebben allemaal hun voor- en nadelen en in de praktijk is het meestal een combinatie van verschillende methoden.

Het toedienen van voedingstoffen als een gas
CO2-bemesting is een van de bekendste methoden van het toedienen van koolstofdioxide. Of je dit nu uit een gasfles haalt of zelf maakt met behulp van een gistingsproces, dat maakt eigenlijk niets uit. Het eindproduct wordt altijd afgeleverd als een gas.

Lees meer over: CO2– bemesting

Het toedienen van voedingstoffen als een vaste stof
Mineralen zijn samengestelde- of enkelvoudige stoffen die als vaste stof in de vrije natuur voorkomen en gevormd zijn door metamorfose. En sporenelementen zijn elementen die in de voeding van een organisme aanwezig moeten zijn voor een goede groei en functie, maar dat is slechts nodig in zeer kleine hoeveelheden (microgrammen tot milligrammen).

Lees meer over: Wat missen mijn waterplanten?

Plantex spoorelementen CSM+B staat bekend om zijn uitgebalanceerde sporenelementen mix die voor een weeldige plantengroei kunnen zorgen.

Plantex spoorelementen CSM+B staat bekend om zijn uitgebalanceerde sporenelementen mix die voor een weeldige plantengroei kunnen zorgen.

Een van de bekendste methoden van vaste mineralen en sporenelementen toegevoegd in ons aquarium is wellicht de voedingsbodem. De voedingsbodem bestaat uit een basismateriaal dat is verrijkt is met de benodigde mineralen en sporenelementen. Het nadeel van dit systeem is dat mineralen en sporenelementen verbruikt worden door de planten waardoor er geen uitwisseling van voedingstoffen meer mogelijk is! Om dit probleem op te lossen kunt u de voedingsbodem vervangen of de mineralen en sporenelementen weer toevoegen in de vorm van kleibollen, pillen, gelatine capsules of als poeders.


Het toedienen van voedingstoffen een als vloeistof

Eigenlijk is dit niet anders dan het toedienen van voedingstoffen die opgelost zijn in water. Deze methode van plantenvoeding toedienen heeft vooral voordelen bij ‘echte’ waterplanten. Echte waterplanten mogen wij niet verwarren met moerasplanten (80% van de aquariumplanten)! Echte waterplanten halen hoofzakelijk hun voedingstoffen uit het water en hun wortelgestel dient meer als verankering van de waterplant. Natuurlijk wordt het wortelgestel niet alleen als verankering van de plant gebruikt maar ook voor het verkrijgen van de benodigde mineralen en sporenelementen uit de bodem.


Het selectief toedienen van voedingstoffen

Het zal duidelijk zijn dat bij het toedienen van een CO2-bemesting het niet mogelijk is om selectief te bemesten.  Je kan alleen de hoeveelheid opgeloste CO2 regelen met een geregelde CO2 installatie. Nu hebben niet alle aquariumplanten de zelfde hoeveelheid CO2 nodig. Het gevolg is dat er zelden een optimale CO2-bemesting aanwezig is.

Lees meer over:  Aquariumplanten voor een discusaquarium

Bij het toedienen van vloeibare voedingstoffen is het mogelijk om voedingstoffen gericht bij de plantenwortels toe te dienen. Zelf gebruik ik een injectie spuit die voorzien is van een plastic buisje (een lege penvulling).

spuit-met-plantenvoeding-versie-a

Wat betreft het toedienen van vaste voedingstoffen is het een stuk makkelijker. De meeste leveranciers van plantenvoeding verkopen kleibollen, pillen of als gelatine capsules om selectief voedingstoffen toe te dienen. Het enige nadeel van dit systeem is dat het bij een rijk beplant aquarium relatief duur is. Gelukkig zijn er voldoende mogelijkheden om zelf plantenvoeding te maken. Het is een kwestie van even Googelen op ‘Zelf aquarium plantenvoeding maken’ en je ziet de aangeboden mogelijkheden. Ook voor de gebruikte grondstoffen (mineralen en sporenelementen) is dit ook geen enkel probleem. Het enige nadeel is dat je de juiste leverancier moet vinden die het in kleiner hoeveelheden verkoopt.


Het maken plantenmestcapsules met gelatine capsules

Het voordeel van gelatine capsules is dat je geen bindmiddel nodig hebt om de voedingsstoffen bij elkaar te houden. Bovendien worden de grondstoffen droog bewaard waardoor de voedingstoffen langer hun kwaliteit behouden. Als wij naar de kostprijs kijken komen wij een stuk gunstiger uit dan de kant-en-klaar producten. Je mist alleen de marketing en de consumentenverpakking. Voorbeeld: In het onderstaande voorbeeld gebruik ik:

  • 50 gram Plantex spoorelementen CSM+B
  • 50 gelatine capsules maat 0
  • Vulmal voor gelatine capsules*

* De grondstoffen zijn onder andere te koop bij: www.aquariumbemesting.nl

*Fosfaat, ijzer en sporenelementen CSM+B mogen niet gemengd worden tot een capsule.
Als u dit wel doet binden zij samen en zijn deze voedingsstoffen niet meer opneembaar voor uw planten!

* Voor het vullen van de gelatine capsules heb ik een kunststof plankje gemaakt met 18 gaten waar de onderkant van de gelatine capsules in passen. Natuurlijk kan je de gelatine capsules ook een voor een met de hand vullen, maar de kans dat je de gelatine capsules beschadigd is te groot. Bovendien is dat een hels karwei!

Gelatine capsule vulmal versie c

.

Gelatine vulmal van hout

Een houten plankje met een aantal 7,4 mm gaten doet ook wonderen. Als afstandshouder wordt een potlood gebruikt!

Nu zijn er commercieel verkrijgbare vulmallen voor gelatine capsules te koop, maar een plankje met een paar gaatjes doet ook wonderen. En afgezien van de prijs is het een stuk leuker om het zelf te maken.

Kunststof capsuleermachine om 24 lege capsules maat 0 te vullen

Kunststof capsuleermachine om 24 lege capsules maat 0 te vullen

1000 gelatine capsules

Een zakje 1000 gelatine capsules via het internet besteld. Maar ze zijn ook in kleiner hoeveelheden te koop!


Stappenplan de gelatine capsules vullen

Stap 1: Plaats de bovenkant op de onderkant van de vulmal.
Stap 2: Plaats de onderkant van de gelatine capsules in de gaten van de vulmal.

plantenvoeding-zelf-maken-04

Stap 3: Vul de onderkanten van de gelatine capsules met plantenvoeding.
(Gebruik een bankpasje om de gelatine capsules af te strijken!)

plantenvoeding-zelf-maken-05

Stap 4: Zet de bovenkant naast de onderkant van de vulmal.
Stap 5: Plaats de bovenkanten van de gelatine capsules op de onderkant van de gelatine capsules.

plantenvoeding-zelf-maken-06

Stap 6: Verwijder de gelatine capsules.

plantenvoeding-zelf-maken-07


Het eindproduct

Als ik naar het eindproduct kijk mag ik niet klagen. Nadat ik het proces verfijnd had, kon ik binnen een paar minuten 18 capsules vullen. De eerste keer dat ik de gelatine capsules met Plantex spoorelementen vulde, kwam ik snel tot de conclusie dat je tijdens het vullen de capsules en de vulmal beter in een plastic bakje kon plaatsen. Het was na het vullen van de capsules een kwestie van het plastic bakje op zijn kant houden waardoor de gemorste spoorelementen zich in de hoek konden verzamelen. Hierna kon ik met het bankpasje de spoorelementen hergebruiken voor de volgende ronde.

Twee type eindproducten: De witte gelatine capsules bevatten Plantex spoorelementen CSM+B en de bruine gelatine capsules bevatten plantenvoeding dat verrijkt is met ijzer.

Twee type eindproducten: De witte gelatine capsules bevatten Plantex spoorelementen CSM+B en de bruine gelatine capsules bevatten plantenvoeding dat verrijkt is met ijzer.

Bij de plantenvoeding die verrijkt was met ijzer moest ik de plantenvoeding een beetje aanstampen met een rond stokje (potlood). Dat was in principe niet echt nodig wanneer mijn plantenvoeding ‘echt’ droog was. Dit probleem heb ik verholpen door het voorraadbakje van mijn plantenvoeding te voorzien van een zakje Silicagel (vochtabsorberende kristallen).

Wat betreft het eindproduct en de gelatine capsules, deze kan je beter bewaren in een luchtdichte verpakking met een zakje Silicagel. Want vochtige gelatine capsules lossen op bij de geringste hoeveelheid vocht.

Wat betreft de dosering van gelatine capsules met plantenvoeding kan ik eenduidig zijn. Kijk naar je planten en kijk naar de symptomen die een mineralentekort aangeven. Grote planten krijgen 3 à 5 capsules per maand en de overige planten 1 capsule per vierkante decimeter.

Icon: PDF bestand  Plantenmestcapsules zelf maken versie c.pdf

4 gedachten over “Plantenmest capsules zelf maken

  1. Werner

    Leuk artikel. Ben na 40 jaar mijn oude hobby weer begonnen met een Juwel Vision 450. Zit CO2 bij en de hele ratteplan. Zit nog in begin fase en ben nu bezig met plantenplan en neem je tips mee voor de toekomst. Stop je de capsules een aantal centimeter onder het grind?

    Reageren
    1. Ernö Dobronyi Bericht auteur

      Ik stop de capsules eigenlijk zo diep mogelijk in de aquarium bodem, die is natuurlijk afhankelijk van de locatie, grote en het type waterplanten. Aan de voorkant van het aquarium is in de meeste gevallen de bodemmateriaal dunner dan aan de achterkant. Eigenlijk stop ik de capsules 2 á 3 cm van de bodem.

      Omdat ik filterzand als bodemmateriaal gebruik, moet ik de capsules horizontaal in het zand schuiven. Dit heeft twee voordelen: het is gemakkelijker vasthouden met een pincet en de capsules gaan niet drijven na het verwijderen van de pincet.

      Ik heb zelf gemerkt dat de capsules soms gaan drijven als ik ze verticaal en te ondiep worden geplaats, maar dat komt ook door de beperkte frictie met het filterzand.

      Na ongeveer twee minuten is dit probleem letterlijk opgelost. De gelatine capsules is zo zacht geworden dat het uit elkaar valt.

      Nu gebruik ik zelf bodemverwarming. Een bodemverwarming verwarmt niet alleen de bodem, maar zorgt ook voor watercirculatie in de aquariumbodem. Het verwarmde water stijgt op en het koudere zuurstofrijke aquariumwater zakt naar de aquariumbodem en door de watercirculatie ontstaat een betere aan –en afvoer van afval- en voedingstoffen.

      Reageren
  2. Cor

    In de tekst verwijst U naar de behoefte van de planten van mineralen èn sporen elementen. Van die sporen elementen zijn slechts hele kleine hoeveelheden nodig, zo schrijft U.
    Hoe verhouden die 2 zaken zich? Dus hoeveel van dit en hoeveel van dat? Dan kan je een mengsel maken en daarmee de capsules vullen. De capsules heb ik al, nu nog de vulling bestellen 😉
    Bedankt voor de info!

    Reageren
    1. Ernö Dobronyi Bericht auteur

      Eigenlijk bepalen je planten wat de juiste samenstelling is van je plantenvoeding.
      Lees meer over: Wat missen mijn waterplanten
      Als je weet welke stoffen je planten missen dan kan je gericht de stoffen toedienen.

      *Fosfaat, ijzer en sporenelementen mogen niet gemengd worden tot een capsule.
      Als u dit wel doet binden zij samen en zijn deze voedingsstoffen niet meer opneembaar voor uw planten!

      Je kan de verhouding kiezen die Aquariumbemesting.nl aanraad voor hun producten.
      Het enige verschil is dat ik de grondstoffen niet met 500 ml water worden vermengt, maar in gelatine capsules worden plaatst.
      De kleibollenmix voeg ik met een natte vinger toe aan de capsule

      Kaliumnitraat (KNO3) 83 gram per 500ml water
      Kaliumsulfaat (K2SO4) 45 gram per 500ml water
      *Kaliumfosfaat (KH2PO4) 4 gram per 500ml water
      *Plantex spoorelementen CSM+B (44 gram) per 500ml water
      *IJzer*

      Reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *