Plantenmest capsules zelf maken

Of je nu een liefhebber bent van een rijk beplante aquarium, of een ander type aquarium met planten.  Zodra er planten in je aquarium zitten, moet je de planten ook voorzien van de benodigde meststoffen. 

In het artikel over CO2– bemesting kon je lezen dat, CO2-bemesting een uitvinding is van moeder natuur. Zonder kooldioxide (CO2) kunnen planten niet groeien en in leven blijven. Natuurlijk hebben de planten ook andere voedingstoffen nodig, maar uit de combinatie van CO2, water en licht kunnen ze suiker produceren dat als energiedrager fungeert. Dat pure zuurstof het afvalproduct hiervan is mooi meegenomen.

Natuurlijk is CO2-bemesting niet de enige voedingstof die planten nodig hebben, gebrek aan ijzer en sporenelementen zal de groei van de planten ook belemmeren. Gezonde planten kunnen deze stoffen beter opnemen.

De meeste aquarium liefhebbers zullen één vorm van aquariumplanten-voeding gebruiken die het beste bij hun budget of behoefte past. Gelukkig zijn er voldoende fabrikanten die zich gespecialiseerd hebben, in het leveren van uitgebalanceerd aquariumplanten- voedingen.

Maar wat zijn de mogelijkheden om zelf plantenvoeding te maken, zodat u niet afhankelijk bent van de marketing van de fabrikanten. In dit artikel gaan wij het hebben over het toedienen en het maken plantenvoeding in capsule vorm.

Hoe kan je plantenvoeding toedienen

Als wij naar het toedienen van aquarium plantenvoeding kijken, dan kunnen wij het op drie verschillende manieren toedienen. Welke methode je ook gebruikt, zij hebben allemaal hun voor- en nadelen en in de praktijk is het meestal een combinatie van verschillende methoden.

Het toedienen van voedingstoffen als een gas
CO2-bemesting is een van de bekendste methoden van het toedienen van kooldioxide. Of je dit nu uit een gasfles  haalt of zelf maakt met behulp van een gistingsproces, dat  maakt eigenlijk niets uit. Het eindproduct wordt altijd afgeleverd als een gas.
Voor meer informatie zie: CO2– bemesting

Het toedienen van voedingstoffen als een vaste stof  
Mineralen zijn samengestelde of enkelvoudige stoffen, die als vaste stof in de vrije natuur voorkomen en gevormd zijn door metamorfose.  En sporenelementen zijn elementen die in de voeding van een organisme aanwezig moet zijn voor een goede groei en functie, maar dat slechts in zeer kleine hoeveelheden nodig zal zijn, (microgrammen tot milligrammen)
Voor meer informatie zie: Wat missen mijn waterplanten?

Plantex spoorelementen CSM+B staat bekend uit een uitgebalanceerde sporenelementen mix, die voor een weeldige plantengroei kunnen zorgen.

Plantex spoorelementen CSM+B staat bekend uit een uitgebalanceerde sporenelementen mix, die voor een weeldige plantengroei kunnen zorgen.

Een van de bekendste methoden van vaste mineralen en sporenelementen toegevoegd in ons aquarium is wellicht de voedingsbodem. De voedingsboden bestaat uit een basis materiaal dat is verrijkt is met de benodigde mineralen en sporenelementen.

Het nadeel van dit systeem is dat mineralen en sporenelementen verbruikt worden door de planten, waardoor geen uitwisseling van voedingstoffen meer mogelijk is!

Om dit probleem op te lossen kunt de voedingsbodem vervangen of de mineralen en sporenelementen weer toe te voegen in de vorm van kleibollen, pillen, gelatine capsules of als poeders.

Het toedienen van voedingstoffen een als vloeistof

Eigenlijk is dit niet anders dan het toedienen voedingstoffen die opgelost zijn in water. Deze methode van plantenvoeding toedienen, heeft vooral voordelen bij “echte” waterplanten. Echte waterplanten mogen wij niet verwarren met moerasplanten (80% van de aquariumplanten)!

Echte waterplanten halen hoofzakelijk hun voedingstoffen uit het water en hun wortelgestel dient meer als verankering van de waterplant. Natuurlijk wordt het wortelgestel niet alleen als verankering  van de plant gebruikt, maar ook voor het verkrijgen van de benodigde mineralen en sporenelementen uit de bodem.

 

Het selectief toedienen van voedingstoffen

Het zal duidelijk zijn dat bij het toedienen van een CO2-bemesting het niet mogelijk is om selectief te bemesten.  Je kan alleen de hoeveelheid opgeloste CO2 regelen met een geregelde CO2 installatie. Nu hebben niet alle aquarium planten de zelfde hoeveelheid CO2  nodig. Het gevolg is dat er zelden een optimale CO2-bemesting aanwezig is.
Voor meer informatie zie: Aquariumplanten voor een discus aquarium

Bij het toedienen van vloeibare voedingstoffen is het mogelijk om voedingstoffen gericht bij de plantenwortels toe te dienen. Zelf gebruik ik een injectie spuit wat voorzien is van een plastic buisje. (een lege penvulling)

spuit-met-plantenvoeding-versie-a

Wat betreft het toedienen van vaste voedingstoffen is het een stuk gemakkelijker. De meeste leveranciers van plantenvoeding verkopen kleibollen, pillen of als gelatine capsules, om selectief voedingstoffen toe te dienen.

Het enige nadeel van dit systeem is dat het relatief duur is bij een rijk beplante aquarium.  Gelukkig zijn er voldoende mogelijkheden om zelf plantenvoeding te maken. Het is een kwestie van even Googelen op “Zelf aquarium plantenvoeding maken” en de mogelijkheden worden aangeboden.

Wat betreft de gebruikte grondstoffen (mineralen en sporenelementen) is dit ook geen enkel probleem, het enige nadeel is, dat je de juiste leverancier moet vinden, die het in kleiner hoeveelheden verkoopt.

Het maken plantenmestcapsules met gelatine capsules

Het voordeel van gelatine capsules is dat je geen bindmiddel nodig hebt, om de voedingsstoffen bij elkaar te houden. Bovendien worden de grondstoffen droog bewaard, waardoor de voedingstoffen langer hun kwaliteit behouden.  Als wij naar de kostprijs kijken komen wij er een stuk gunstiger uit dan een kant en klaar producten. Je mist alleen de marketing en de consumenten verpakking.

Voorbeeld: In het onderstaande voorbeeld gebruik ik:

  • 50 gram Plantex spoorelementen CSM+B
  • 50 gelatine capsules maat 0
  • Vulmal voor gelatine capsules*

Voor het vullen van de gelatine capsules heb ik een kunststof plankje gemaakt met 18 gaten, waarin de onderkant van de gelatine capsules in passen. Natuurlijk kan je de gelatine capsules ook één voor één met de hand vullen, maar de kans dat je de gelatine capsules beschadigd is te groot. Bovendien is dat een heils karwei!

gelatine-capsule-vulmal-versie-a

Gelatine vulmal van hout

Een houten plankje met een aantal 7,4 mm gaten doet ook wonderen. Als afstandhouder wordt een potlood gebruikt!

Nu zijn er commercieel verkrijgbare vulmalen voor gelatine capsules te koop, maar een plankje met een paar gaatje doet ook wonderen,  afgezien van de prijs is het een stuk leuker om het zelf te maken.

Kunststof capsuleermachine om 24 lege capsules maat 0 te vullen

Kunststof capsuleermachine om 24 lege capsules maat 0 te vullen

1000 gelatine capsules

Een zakje 1000 gelatine capsules via het internet besteld. Maar ze zijn ook in kleiner hoeveelheden te koop!

Stappenplan de gelatine capsules vullen

plantenvoeding-zelf-maken-04

Plaats de bovenkant op de onderkant van de vulmal en plaats de onderkanten van de gelatine capsules in de gaten van de vulmal.

 

plantenvoeding-zelf-maken-05

Vul de onderkanten van de gelatine capsules met plantenvoeding.

 

plantenvoeding-zelf-maken-06

Zet de bovenkant naast de onderkant van de vulmal en plaats bovenkanten van de gelatine capsules op de onderkant van de gelatine capsules

 

plantenvoeding-zelf-maken-07

Verwijder de gelatine capsules.

 

Twee type eindproducten: De witte gelatine capsules bevatten Plantex spoorelementen CSM+B en de bruine gelatine capsules bevatten plantenvoeding wat verrijkt is met ijzer.

Twee type eindproducten: De witte gelatine capsules bevatten Plantex spoorelementen CSM+B en de bruine gelatine capsules bevatten plantenvoeding wat verrijkt is met ijzer.

Het eindproduct

Als ik naar het eindproduct kijk mag ik niet klagen. Nadat ik het proces verfijnd had, kon ik binnen een paar minuten 18 capsules vullen.

De eerste keer dat ik de gelatine capsules met Plantex spoorelementen vulde, kwam ik snel tot de conclusie, dat je tijdens het vullen de capsules, de vulmal beter in een plasticbakje kon plaatsen.

Het was na het vullen van de capsules een kwestie van het plasticbakje op zijn kant houden. Waardoor de gemorste spoorelementen zich in de hoek konden verzamelen. Hierna kon ik met het bankpasje de spoorelementen hergebruiken voor de volgende ronde.

Bij de plantenvoeding wat verrijkt was met ijzer, moest ik de plantenvoeding een beetje aanstampen met rond stokje (potlood). In principe is dit niet nodig als mij planten voeding “echt” droog was.

Dit probleem heb ik verholpen door mijn plantenvoeding voorraadbakje te voorzien van een zakje Silicagel (vocht absorberende kristallen)

Wat betreft het eindproduct en de gelatine capsules, kan je deze beter bewaren in een luchtdichte verpakking met een zakje Silicagel.   Want vochtige gelatine capsules lossen op bij de geringste hoeveelheid vocht.

Wat betreft de dosering van gelatine capsules met plantenvoeding, kan ik eenduidig zijn. Kijk naar je planten en kijk naar de symptomen die een mineralen tekort aangeven. Grote planten krijgen 3 á 5 capsules per maand en de overige planten 1 capsule per vierkante decimeter.

Icon: PDF bestand  Plantenmestcapsules-zelf-maken-versie-c.pdf

 

 

2 gedachten over “Plantenmest capsules zelf maken

  1. Werner

    Leuk artikel. Ben na 40 jaar mijn oude hobby weer begonnen met een Juwel Vision 450. Zit CO2 bij en de hele ratteplan. Zit nog in begin fase en ben nu bezig met plantenplan en neem je tips mee voor de toekomst. Stop je de capsules een aantal centimeter onder het grind?

    Reageren
    1. Ernö Dobronyi Bericht auteur

      Ik stop de capsules eigenlijk zo diep mogelijk in de aquarium bodem, die is natuurlijk afhankelijk van de locatie, grote en het type waterplanten. Aan de voorkant van het aquarium is in de meeste gevallen de bodemmateriaal dunner dan aan de achterkant. Eigenlijk stop ik de capsules 2 á 3 cm van de bodem.

      Omdat ik filterzand als bodemmateriaal gebruik, moet ik de capsules horizontaal in het zand schuiven. Dit heeft twee voordelen: het is gemakkelijker vasthouden met een pincet en de capsules gaan niet drijven na het verwijderen van de pincet.

      Ik heb zelf gemerkt dat de capsules soms gaan drijven als ik ze verticaal en te ondiep worden geplaats, maar dat komt ook door de beperkte frictie met het filterzand.

      Na ongeveer twee minuten is dit probleem letterlijk opgelost. De gelatine capsules is zo zacht geworden dat het uit elkaar valt.

      Nu gebruik ik zelf bodemverwarming. Een bodemverwarming verwarmt niet alleen de bodem, maar zorgt ook voor watercirculatie in de aquariumbodem. Het verwarmde water stijgt op en het koudere zuurstofrijke aquariumwater zakt naar de aquariumbodem en door de watercirculatie ontstaat een betere aan –en afvoer van afval- en voedingstoffen.

      Reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *