Wat missen mijn waterplanten?

Aquariumplanten kunnen alleen overleven als de omstandigheden optimaal zijn. In het artikel over CO2– bemesting hebben wij het uitgebreid gehad over het feit dat (water)planten niet in leven blijven zonder kooldioxide (CO2) Natuurlijk hebben de planten ook andere voedingstoffen nodig, maar uit de combinatie van CO2, water en licht kunnen ze suiker produceren dat weer als energiedrager fungeert.

In de natuur zullen de waterplanten alleen op locaties vermeerderen waar de juiste voedingstoffen (mineralen) aanwezig zijn. Door moderne kweektechnieken zijn wij in staat deze planten te kweken op allerlei andere locaties.

Aquariumplanten kan je verdelen in twee categorieën: “echte” waterplanten en moerasplanten. Waterplanten halen de meeste voedingstoffen uit het water en hun worstelgestel is net groot genoeg om ze op de plaats te houden. Daarentegen hebben moerasplanten een stevig wortelgestel waarmee de plant zich voorziet van voedingstoffen en die tevens de plant overeind houdt.

Het probleem van gekweekte moerasplanten is dat zij bovenwater gekweekt worden. Als aquariumliefhebber krijg je gezonde planten voor een redelijke prijs die ook nog eens algenvrij zijn. Het nadeel is dat de planten zich moeten aanpassen aan het onderwaterleven. Op zich geeft dit geen enkel probleem zolang zij juiste de verzorging krijgen.

Een combinatie van waterplanten en moerasplanten

Een combinatie van waterplanten en moerasplanten

Een duidelijk geval van tekort aan voedingstoffen

Als aquarium liefhebber willen wij het liefst gezonde vissen en waterplanten. Nu zijn gezonde aquariumplanten in staat om veel afvalstoffen om te zetten tot zuurstof wat weer goed is voor onze vissen. Het enige wat de waterplanten nodig hebben zijn de juiste voedingstoffen. Gelukkig hebben een groot aantal fabrikanten speciale voedingssupplementen ontwikkelt voor aquariumplanten.

Als voorbeeld: Dennerle aquariumplanten bemesting. De aquariumplantenbemesting bestaat uit een basisbemesting die goed is voor de gemiddelde aquarium. Voor specifieke omstandigheden zoals: hoge temperaturen, discus aquaria en specifieke plantensoorten zijn er weer aangepaste producten ontwikkeld.

Naam Omschrijving
S7 VitaMix Brengt vitaliteit in het aquarium Basisbemesting: 1 x per 7 dagen
E15 FerActiv Wit ijzer voor prachtig groene bladeren Basisbemesting: 1 x per 15 dagen
V30 Complete De professionele bemesting Basisbemesting: 1 x per 30 dagen
A1 Daily Voor aquariums met een grote behoefte aan voedingsstoffen Dagelijkse bemesting
A1 Daily NPK Dagelijkse bemesting met stikstof en fosfaat. Voor intensieve plantenaquariums (aquariums in Japanse stijl, Hollandse plantenaquariums) Dagelijkse bemesting
A1 Daily Discus Dagelijkse bemesting voor planten in discusaquariums (aquariums met een hoge temperatuur) Dagelijkse bemesting
StarterTabs Aangroeihulp voor een snelle, veilige start
RefresherTabs Bodemreactivator voor oudere aquariums
EchinodorusTabs Speciale mest voor Echinodorus-soorten Lokale bemesting
CryptocoryneTabs Speciale mest voor Cryptocoryne-soorten Lokale bemesting
Deponit NutriBalls Universele mestballen voor aquariumplanten Lokale bemesting
PlantaGold 7 Groeiversterker is een speciaal preparaat voor alle veeleisende liefhebbers van aquariumplanten Groeiversterker
DeponitMix Professional De voedingsbodem Voedingsbodem
FB1 SubstrateStart Een zeer actieve mengcultuur van speciaal geselecteerde bodembacteriën. Bodembacteriën

Het wordt niet aanbevolen verschillende merken plantenvoeding door elkaar te gebruiken. Dit is niet om hun omzet te verhogen maar de optimale samenstelling te garanderen.

Analyseren van voedingstekorten

Natuurlijk geeft een goede plantenkeuze en de juiste bemesting nog geen garantie op weelderige plantengroei. Je zult zelf ook moeten verdiepen in de materie. Voor de een is het de plant vervangen als hij dood is en voor de ander is een opkrullend blaadje al een indicatie dat de plant zich niet lekker voelt.

Uit analyseren van voedingstekorten is gebleken dat elke plant anders reageert op tekorten. Een goede analyse is in ieder geval de enige manier om de conditie van je aquarium (planten) te bepalen. De tekorten zullen sneller ontstaan als er voldoende verlichting en CO2 bemesting aanwezig is. De plant groeit sneller en produceert meer zuurstof voor de vissen. Het gevolg is dat de planten ook meer behoefte hebben aan voedingsstoffen. Het tekort aan voedingsstoffen kan al na enkele dagen zichtbaar zijn en zelfs tot een algenplaag leiden!

Een week later!

Een week later!

Snelgroeiende plantensoorten zullen eerder een tekort aan voedingsstoffen kenbaar maken. Het is dus belangrijk dat je eerst de snelst groeiende planten in de gaten houdt.

Zo is de Hygrophila Difformis een mooie snel groeide aquariumplant die weinig eisen stelt. Het is een plant die kan helpen bij het creëren van een evenwicht bij het starten van een aquarium. De plant kan veel voedingsstoffen uit het water absorberen, maar de tekorten zijn snel zichtbaar (vale bladeren).

Aquariumplanten uit de Anubias familie zijn zeer trage groeiers, het gevolg is dat de tekorten pas na weken zichtbaar zijn. Het gevolg is dat deze planten lastig de algen kunnen bestrijden en de herstelperiode duurt ook langer.

Opmerking:
Nu zou je kunnen overwegen om weinig licht en voedingstoffen toe te voegen aan de waterplanten, het gevolg is dat de planten ook weinig zuurstof afgeven. Als je ook nog zeer langzaam groeiden waterplanten gebruikt dan lijkt het net of de planten alleen van water leven. Of dit ideale omstandigheden voor de vissen creëert betwijfel ik. Natuurlijk is een aquarium zonder planten ook mogelijk, maar wij mogen niet vergeten dat waterplanten de afvalstoffen van de vissen omzetten naar bruikbare zuurstof en ook het filtersysteem ontlast. Afgezien dat ik waterplanten mooi vind, is het een goede broed en schuilplaats voor de vissen. Bovendien kan een goede mineralenhuishouding voor de planten de gezondheid van de vissen bevorderen.

Voedingsstoffen tekorten tabel

Het zou mooi zijn als de tekorten aan voedingstoffen eenduidig zichtbaar was. Helaas kunnen de zelfde symptomen verschillende oorzaken hebben en de ene oorzaak kan de ander verbloemen. Als hobbyist zit er niets anders op dan proefondervindelijk vaststellen waar het problemen in zitten. De simpelste manier is de plant te vervangen door een minder eisende plant.

Symptomen Eerste symptomen Oorzaak Element Omschrijving
Vissen happen naar lucht overschot CO2 koolstofdioxide
Zwarte en bruine bladeren, plant gaat dood overschot KH2PO4 fosfaat
Nieuwe uitgroeiers sterven nieuw blad tekort B borium
Nieuwe bladeren hebben gelige randen en vervormde/beschadigde bladeren, de nieuwe bladeren sterven tekort Ca calcium
Plant blijft klein, weinig tot geen groei en calcium neerslag (wit) op bladeren tekort CO2 koolstofdioxide
Dode bladpunten en vlekkerige randen tekort Cu koper
Witte toppen, maar nerven blijven groen nieuw blad tekort Fe2 ijzer
Gelige gebieden op oud bladeren en gelige randen op nieuwe bladeren, de bladeren sterven tekort K2SO4 kaliumsulfaat
Bladeren laat los en kleine gaatjes in de bladeren tekort KH2PO4 fosfaat
Oud blad kleurt gelig/rood oud blad tekort KNO3 nitraat
Dood gelig blad tussen de nerven tekort M mangaan
Gelige vlekken op oude bladeren, de nerf groen blijft oud blad tekort MgSO4 magnesium
Gele vlekken tussen bladnerven, en bruine gebieden tegen de bladranden tekort Mo molybdeen
Slome vissen gecombineerd met geen plant groei tekort O2 zuurstof
Nieuwe bladeren kleurt geel nieuw blad tekort S zwavel
Gelige vlekken tussen de nerven, start bij rand en punt van het blad tekort Zn zink
Plant stopt met groeien / zwarte wortels vervangen Substraat

Je kunt ook de plantenvoeding aanpassen of er voor kiezen de plant te voorzien van specifieke mineralen. Waar je wel rekening mee moet houden dat de resultaten niet direct zichtbaar zijn. Bij snel groeiende planten zullen de resultaten sneller zichtbaar zijn dan bij langzame groeiers.

De wet van Liebig

Wat-missen-mijn-waterplanten-04De wet van Liebig of de wet van het minimum onderzocht nauwkeurig welke elementen planten nodig hadden om te groeien. Eén van zijn belangrijkste ontdekkingen was kunstmest op basis van nitraat. Daarna startte hij een proef met kunstmestgiften.

Hij schreef in de wet van het minimum dat de plant nodig heeft. In 1845 was zijn land één van de vruchtbaarste plekken van Duitsland geworden. Ook heeft hij een belangrijke bijdrage aan de organische chemie geleverd. Aquarium, waarin de bouwstoffen in een optimale verhouding aanwezig zijn.

De wet van Liebig komt op het volgende neer: de opbrengst van een gewas is volgens de wet van het minimum. Dat wil zeggen dat de opbrengst (groei) afhangt van de bouwstof die er het minst aanwezig is.

Je kunt dan van alle andere stoffen er zoveel bij doen als je wilt; die ene bouwstof bepaalt de groeisnelheid. Volgens de wet van Liebig is dus de groeisnelheid optimaal als aan alle groeifactoren minimaal voldaan wordt.

Als er maar één bouwstof ontbreekt, bijv. Kalium, dan kan de plant slechts zo snel groeien als die bouwstof het toelaat. Dit geldt voor alle bouwstoffen, maar in het geval van onze aquariumplanten dus ook voor het licht. Als je van één van de bouwstoffen (die te weinig is) méér geeft, dan wordt een andere stof limiterend. Laten we eens kijken als je aquarium het goed doet en alle stoffen zijn in evenwicht.

Dan hebben je planten een optimale groei voor dat specifieke evenwicht. Als je meer licht boven het aquarium zet, vindt de plant dit best, maar bij meer licht moet de plant dus ook meer bouwstoffen hebben om optimaal te groeien.

Ontbreekt er één van die bouwstoffen of is er te weinig, dan zal de plant niet optimaal gaan groeien. Sterker nog, het kan dat hij net zo hard blijft groeien als in de vorige situatie (zonder het extra licht), maar het kan zijn dat nu de algen wel een plekje vinden om te groeien.

Wat-missen-mijn-waterplanten-05Dit proces geldt dus voor elke bouwstof of het nu licht, CO2 (Koolstofdioxide), PO4 (fosfaat), NO3 (nitraat) of sporenelementen zijn. Eigenlijk zou je zelfs de temperatuur en de stroming van het water er in kunnen en moeten opnemen. Het opbrengstpotentieel (groei in ons geval) van een plant is als een vat met staven van ongelijke lengte.

De capaciteit van het vat wordt beperkt door de lengte van de kortste staaf (in dit geval kalium) en kan slechts meer worden door die staaf te verlengen.
Maar als die specifieke staaf is verlengd, dan wordt een andere staaf (bouwstof) de limiterende factor. De plant groeit alleen optimaal als alle voedingsstoffen aanwezig zijn.

Icon: PDF bestand    Wat missen mijn waterplanten versie a.PDF

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *