Aquariumfotografie is niet moeilijk – deel 1

Voorwoord

Beste medehobbyisten,

Een mooie foto maken van aquariumvissen is minder moeilijk dan je denkt. Natuurlijk helpt het als je professionele apparatuur gebruikt, maar met een paar tips en een simpel fototoestel kan ook jij de mooiste foto’s maken.

Deze handleiding is geen cursus fotografie, maar een handreiking die het maken van aquariumfoto’s vergemakkelijkt. De keuze van de hardware is uiteraard bepalend van de mogelijkheden.

Elke camera heeft zijn specifieke kenmerken en bedieningsmogelijkheden, deze informatie kan je natuurlijk in de gebruiksaanwijzing lezen. Op de automatische stand maken de camera’s meestal redelijk goede foto’s. Helaas zijn de omstandigheden niet altijd optimaal om in deze stand te fotograferen. Wij mogen niet vergeten dat zelfs de beste camera’s beperkingen hebben. Er is een duidelijk verschil, tussen wat wij willen en wat technisch mogelijk is!

Omdat het kweken van discusvissen mijn hobby is, staan in deze handreiking staan veel voorbeeld foto’s van discusvissen. Voor meer gedetailleerde informatie over deze hobby kunt u op deze website vinden.

Omdat een website meer mogelijkheden biedt, worden deze artikelen op de website aangevuld met achtergrondinformatie en illustraties. Zo kunt u de gebruikte afbeeldingen ook op een hogere resolutie bekijken.

 


Welke camera

Sony Xperia

Sony Xperia

De wereld van fotografie is de laatste jaren behoorlijk op zijn kop gezet. Het filmrolletje is al jaren uit het straatbeeld verdwenen en het fotograferen via een smartphon

e heeft de compact camera’s verdrongen. Op cameragebied zijn de huidige top smartphones op het niveau van high-end compact camera van vijf jaar geleden. De huidige compact camera’s scoren echter nog steeds beter en aan een spiegel reflexcamera valt nog steeds niet te tippen.

De techniek gaat zo snel, dat de camera in feite al verouderd is, voor de gebruiksaanwijzing gelezen is. Vooral de communicatie met de buitenwereld via Touch Screen en het internet behoren tot de nieuwe mogelijkheden. Zelfs het bewerken van de foto’s is mogelijk.

De nieuwste camera’s zijn uitgerust met specifieke filmfuncties, die het filmen vergemakkelijken. Waar vroeger een harde scheidslijn was tussen de verschillende type camera’s, worden deze verschillen nu hoofdzakelijk bepaald door de instelmogelijkheden en de kwaliteit van de hardware.

Het maken van een mooie foto wordt slechts deels bepaald door de keuze van de hardware, want de kennis en vaardigheden van de fotograaf zijn veel belangrijker en dat hebben de fabrikanten ook begrepen. Dat is ook de reden dat de moderne camera’s in de volgende vier categorieën worden verdeeld:


De compact camera

Canon IXUS 1100 HS

Canon IXUS 1100 HS

Dit is een van de meest gebruikte type camera’s voor de gelegenheidsfotograaf oftewel de hobbyist die een betere kwaliteit foto’s wil maken zelfs onder mindere (licht) omstandigheden. De prijzen zijn meer dan redelijk en de bediening is simpel gehouden. Zonder enige kennis van fotografie kan je mooie foto’s maken.

Over het algemeen zijn de fotografische instelmogelijkheden van de compact- camera beperkt, externe flitsers en verwisselbare lenzen behoren niet tot de mogelijkheden.


De systeemcamera

Sony A6000De Sony A6000e digitale systeemcamera biedt een aantal eigenschappen van de spiegelreflexcamera, maar is compacter. Sommige modellen zijn nauwelijks groter dan een compact camera. De kwaliteit van digitale systeemcamera´s is echter zonder meer op het niveau van een spiegelreflexcamera.

Door het spiegelreflexmechanisme en de reflexzoeker weg te laten wordt bij de digitale systeemcamera veel ruimte gewonnen. Je fotografeert via de lcd-zoeker, die ook de belangrijkste camerainstellingen toont.

Sommige modellen hebben zelfs geen elektronische zoeker, daar heeft het (kantelbare) lcd-schermpje op de achterkant camera deze functie overgenomen. Op zich werkt dit prima, maar op zonnige dagen hebben deze lcd-schermpjes toch hun beperkingen.


De spiegelreflexcamera

Canon 7D Mark II exclusief objectief

Canon 7D Mark II exclusief objectief

Dit zijn de paradepaartjes op fotografie gebied. Voor de gemiddelde consument variëren de prijzen tussen 350 – 2000 euro. De beroepsfotograaf zal eerder voor een robuuste professionele versie kiezen, die qua kosten en beeldkwaliteit op een veel hoger niveau ligt.

De kracht van een spiegelreflexcamera is zijn flexibiliteit. Het zijn vooral de specifieke uitbreidingsmogelijkheden die deze camera’s zo populair maken. Voor de startende fotograaf wordt het instapmodel met één kit-lens aangeboden, maar je kan er ook voor kiezen om alleen de body te kopen. Voor elk probleem is er wel een passende oplossing te vinden. Uiteraard moet je de kosten wel kunnen verantwoorden.

Gelukkig hebben authentieke fotocamera fabrikanten (Canon, Nikon, enz.) begrepen dat de kosten van een compleet systeem behoorlijk kunnen oplopen. Zij zullen te allen tijde proberen hun klanten vast te houden. De nieuwe camera’s worden zo compatibel mogelijk gemaakt zodat de gebruiker oude hardware kan blijven gebruiken. (lenzen, flitsers en randapparatuur)

Ondertussen heeft de commercie dit ook begrepen en compatibele hardware aanbieden is een lucratief handel geworden. Voor de consument betekent dit, meer keuze voor een gunstige prijs.

conon-nikon-iphone-versie-b

De authentieke fotocamera fabrikanten hebben het moeilijk met de nieuwkomers.


Smart systeemcamera

Samsung Galaxy NX 6

Samsung Galaxy NX 6

De Smart systeemcamera is het nieuwste op het gebied van fotografie. Aan de voorkant ademt alles de “look and feel” van een gebruikelijke systeemcamera, terwijl de achterkant bijvoorbeeld een enorm 4,8 inch-scherm huisvest waardoor dit op een Android smartphone lijkt. De Samsung Galaxy NX6 heeft zelfs een elektronische zoeker, zodat je op zonnige dagen een goede compositie kunt maken. Je kunt met deze camera weliswaar niet op een traditionele manier bellen, maar Skypen is wel mogelijk! Bedenk wel dat de mensen je raar aan zullen kijken als je tegen je camera staat te praten.

De techniek gaat steeds verder. Er zijn zelfs camera’s die waterdicht zijn zodat je ook onderwater kunt fotograferen. Het lijkt een mooie optie maar niet erg praktisch in een klein aquarium.


Welke lenzen

Bij de compactcamera heb je niet veel keuze qua lenzen. De fabrikanten zullen een zo gunstig mogelijk zoom bereik aanbieden en daarmee moet je het maar doen. Om toch appels en peren te kunnen vergelijken, worden deze cameralenzen vaak vergeleken met een oude 35 mm foto camera.

Intermezzo: Objectieven of lenzen
Het objectief kan uit één lens bestaan, maar omvat meestal meerdere lenzen. Samen corrigeren deze de afbeeldingsfouten die enkelvoudige lenzen hebben. In de volksmond hebben wij het over lenzen, terwijl de juiste benaming een objectieven moet zijn.

objectief-versie-b

Een ding waar wij zeker rekening mee moeten houden is dat de kwaliteit van de foto hoofzakelijk wordt bepaald door de kwaliteit van het objectief. De race van het aantal Mega pixels per opname sensor en de gevoeligheid is ondertussen gestagneerd. Op dit moment wordt de klant meer verleid met de zoom factor van de lens. Technische specificaties zoals 30x optische zoom zegt niet veel over de kwaliteit van de lens. Als vuistregel kunnen wij stellen dat een lens met een vaste brandpuntsafstand een betere kwaliteit heeft dan zoomlenzen.

Canon heeft een uitgebreid lenzen assortiment.

Canon heeft een uitgebreid lenzen assortiment.

Helaas mogen wij de kwaliteit van professionele lenzen niet vergelijken met consumenten lenzen. De consumenten lenzen zijn allround lenzen die verkocht worden voor een redelijke prijs. Bij de professionele lenzen zijn vooral de robuustheid en beeld kwaliteit van groot belang. Uiteraard gaat dit gepaard met een stevig prijskaartje.


Vaste brandpunt afstand lenzen

Toen de fotografie in de kinderschoenen stond was een vaste brandpuntslens de enige optie. Tegenwoordig worden de vaste brandpuntslenzen of ‘prime lens’ nog steeds gewaardeerd door gevorderde fotograven. Het grootste voordeel van brandpuntslenzen zijn:

  • erg scherp en helder zodat je zelfs bij weinig licht erg scherpe foto’s kunt maken;
  • stevig want ze bevatten minder bewegende onderdelen die kapot kunnen;
  • licht in gewicht want ze bevatten minder glas elementen en andere onderdelen;
  • goedkoop want er zijn minder onderdelen en glaselementen nodig om ze te maken;
  • ze stellen snel scherp want er is minder glas dat bewogen moet worden.

Het enige nadeel van de vaste brandpunt lens is, dat er alleen een loopzoom aanwezig is. Dit wil zeggen dat je voor de juiste uitsnede van het onderwerp de afstand tussen het onderwerp en camera moet variëren. Natuurlijk kan je verschillende brandpuntsafstand lenzen aanschaffen, maar dit wordt wel een dure aangelegenheid.

Juist bij aquariumfotografie speelt de sensor grootte een belangrijke rol!

Juist bij aquariumfotografie speelt de sensor grootte een belangrijke rol!

Opmerkingen
De simpelste vaste brandpunt afstand lenzen worden vooral gebruikt bij smartphones en tablet ’s. Het probleem is dat zowel beeldsensor als lens, te klein zijn om voldoende licht op te vangen. Zo heeft een Apple IPhone 6 maar een beeldsensor van 1/2.3” (5,7 x 4,3mm). Het gevolg is dat dit toestellen bij slechte licht omstandigheden relatief slecht presteren.


Vaste brandpuntafstand lens (50 mm)

fotografie-1-10Eén van de best bewaarde geheimen van de digitale fotografie is de 50 mm lens. Een lens die over het algemeen ragscherp is, snel scherp stelt. Door zijn grote lichtgevoeligheid kan je een mooie onscherpte op de achtergrond creëren. Daarnaast is hij flexibel in te zetten voor portret-, macro-, straat-, product- en ook landschapsfotografie. Eigenlijk zou elke fotograaf een variant van deze lens moeten hebben.

Vooral bij slechte licht omstandigheden kan je rag scherpe foto’s creëren.

Vooral bij slechte lichtomstandigheden kan je ragscherpe foto’s creëren.


Macro lenzen

fotografie-1-11Eerst maar eens even een misverstand uit de weg helpen: Op veel “normale” lenzen staat de aanduiding macro, dit is echter vaak geheel ten onrechte. Er zou moeten staan: “ik kan dichtbij scherpstellen”

“Echte” macrolenzen hebben vrijwel altijd een vaste brandpuntsafstand en kunnen door hun bouw zeer dichtbij scherpstellen en het onderwerp 1:1 op de sensor weergeven. Dat wil zeggen dat 1 cm op de maatlat ook één cm is op de sensor!

Nu is macro fotografie op het land al een uitdaging, laat staan onderwater. De afstand tot het onderwerp kan variëren van enkele millimeters tot centimeters, bovendien geeft de beperkte scherptediepte de nodige uitdagingen. Met veel licht en geduld kan je prachtige macro opnamen maken, maar het blijft een specifieke discipline in de fotografie.

Het nadeel van een macrolens is dat er maar een beperkte scherptediepte beschikbaar is.

Het nadeel van een macrolens is dat er maar een beperkte scherptediepte beschikbaar is.


Zoom lenzen

fotografie-1-12Zoomlenzen bestaan er in alle soorten en maten. Van groothoek- tot telelens. De vraag is: zijn zoomlenzen dan alleen voor luie mensen? In tegendeel, ze zijn juist heel handig om de volgende redenen:

  • Je komt dichter bij het onderwerp! Natuurlijk kun je vaak ook een stapje vooruit of achteruit doen om je onderwerp goed in beeld te krijgen, maar dat is niet altijd mogelijk.
  • Door een zoomlens te gebruiken kun je heel gemakkelijk de uitsnede van je foto aanpassen.
  • In plaats van verschillende vaste brandpuntslenzen te gebruiken, kan je he zelfde bereiken met een zoomlens.

Waarom gebruiken wij dan niet alleen maar zoomlenzen als ze zo handig zijn?

  • Zoomlenzen zijn vrijwel niet verkrijgbaar met een hele grote diafragmaopening. Als ze dat wel zijn, zijn deze objectieven erg duur!
  • Bij veel zoomlenzen zie je dan ook dat ze bij volledig beelddiafragma niet constant zijn Dit betekend eigenlijk dat het beeld donkerder wordt naarmate je meer inzoomt.
  • De kwaliteit van zoomlenzen is vaak minder goed dan die van lenzen met een vast brandpunt. Dat is ook niet gek, het is natuurlijk veel makkelijker om alles precies af te stemmen op een bepaalde brandpuntafstand.
Het oog van de Snowball is het focus punt, de slakken op de voorgrand en de achtergrond zijn wazig.

Het oog van de Snowball is het focus punt, de slakken op de voorgrand en de achtergrond zijn wazig.


Groothoek lenzen

fotografie-1-13Als je kijkt naar het verlanglijstje van de meeste mensen dan staan er vooral voor lichtsterke lenzen op die verder en verder kunnen inzoomen om het beeld zo veel mogelijk te vullen. Maar kijk ook eens breder. Letterlijk. De groothoeklens is één van de grote geheimen van de aquarium fotografie. Wil je echt je fotografie naar een hoger plan tillen, dan kan een groothoeklens niet ontbreken.

Dankzij de enorm korte scherpsteafstand en de grote scherpte, is deze lens perfect te gebruiken voor de aquariumfotografie. Vooral bij het maken van overzichtsfoto’s van aquaria in kleine ruimtes, is dit ideaal.

Het enige waar je rekening mee moet houden is de beeldhoek waarmee je fotografeert, want groothoeklenzen kunnen het beeld behoorlijk vertekenen. Dit kan je ook gebruiken als creatieve impressie. In de onderstaande foto zie je dat de rechter aquarium iets is vertekend. De rechterzijkant staat niet helemaal loodrecht. Deze vervorming kan je eenvoudig verhelpen met een fotobewerkingspakket.

Voor dat je het weet staan ook je eigen voeten op de opnamen!

Voor dat je het weet staan ook je eigen voeten op de opnamen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.